Author: Институт перевода Библии
Date: 2023-11-23T04:56:44.010862+00:00

Инжил: Тимофейихъе тӏоцебесеб кагъат

Инжил: Тимофейихъе тӏоцебесеб кагъат

1. Инжил

1. РичӀчӀизе захӀматал рагӀабазе баян (Инжил)

Creative Commons: BY-NC-ND 4.0

© Институт перевода Библии; Информацию о лицензии этого издания можно найти здесь: https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/deed.ru

Институт перевода Библии

Институт перевода Библии, 101000 Москва, Главпочтамт, а/я 360
ibt_inform@ibt.org.ru

Правила использования текстов библейских переводов ИПБ: https://ibt.org.ru/ru/rules

Инжил

Инжил

1. ЦеберагӀи

1. Тимофейихъе тӏоцебесеб кагъат

ЦеберагӀи

РОССИЯЛЪУЛ ГӀЕЛМАБАЗУЛ АКАДЕМИЯ

Тарихиялгун филологиял гӀелмабазул отделение

Дагъистаналъул гӀелмияб центр

ЦӀадаса ХӀамзатил цӀаралда бугеб МацӀалъул,
литератураялъул ва искусствоялъул институт

ИНЖИЛ

Библия таржама гьабиялъул институт

Москва

2008

Гьаб тӀехьалъул хӀакъалъулъ нужерго пикраби ритӀе
гьаб адресалда:

ibt_inform@ibt.org.ru

Картаби:

Horace Knowles © The British & Foreign Bible Society, 1954, 1967, 1972

© United Bible Societies, 1994

All rights reserved.

ISBN 978-5-93943-121-7

© Библия таржама гьабиялъул институт, Москва, 2008

ЦеберагӀи

ХӀурматияв цӀалдолев!

Дуца кодобе босараб тӀехьалда цӀар буго «Инжил».

«Инжил» ккола Библиялъул – жугьутӀазул ва христианазул Хирияб ТӀехьалъул – цо бутӀа. Гьеб ккола азарго гӀанасеб мацӀалде буссинабурабги дуниялалда бищунго гӀемерал гӀадамаз цӀалулебги тӀехь. Гьелъ кӀудияб асар гьабуна гӀемерал халкъазул рухӀияб ва культурияб гӀумруялъе. Гьанже дуе рес щун буго гьеб магӀарул мацӀалда цӀализе.

Библия ккола азаргоялдаса цӀикӀкӀун соназ хъварал некӀсиял тӀахьал цолъизарун лъугьараб тӀехь. Гьеб гӀуцӀун буго кӀиго кӀудияб бутӀаялдасан. ТӀоцебесеб бутӀаялда – «НекӀсияб КъотӀиялда» – бицунеб буго Аллагьас дуниялги инсанги рижараб куцалъул, аварагзаби ритӀун, жиндирго рагӀи халкъалъе Гьес загьир гьабураб куцалъул, Аллагь цо вукӀиналда тӀоцебе божараб халкълъун лъугьараб жугьутӀ халкъалъухъе Муса аварагасдалъун Аллагьас Къанун рещтӀинабиялъулги хӀакъалъулъ. Гьеб киналъулго хӀакъалъулъ «НекӀсияб КъотӀиялда» бугеб щуго тӀехьалда Тавратилан абула.

«НекӀсияб КъотӀиялъул» хадусел тӀухьдузда бицунеб буго Къануналъул амруязе гӀадамал чанцӀулго хилиплъиялъул. Гьел битӀараб нухде ккезаризе Аллагьас гӀадамазухъе аварагзаби ритӀана, амма гӀемерисел божичӀо аварагзабазул рагӀуда. Муса аварагги гьоркьов ккун, Аллагьасда ва иман лъураб халкъалда гьоркьоб гьабун букӀараб КъотӀи хвезабулаан гьез. Аварагзабаз гӀадамазда бицунеб букӀана иман лъуразулгун Аллагьас ЦӀияб КъотӀи гьабулеб заман бачӀине бугин ва гӀадамазухъе цӀакъго кӀудияв авараг ва абадияв парччахӀ – МасихӀ – витӀизе вугин.

КӀиабилеб бутӀаялда – «Инжилалда» – христианаз абула «ЦӀияб КъотӀийилан». Гьеб хъван буго грек мацӀалда. «Инжилалда» рехсон ругел лъугьа-бахъинал ккана кӀиазарго соналъ цере. Доб мехалда Рималъул империялъул кверщаликь букӀараб Палестинаялда гьавуна ГӀиса МасихӀ. Гьенир рукӀарал жугьутӀаз цӀунана жидерго умумузул динги гӀадаталги. Гьел божулаан, аварагзабаз цебеккунго бицухъе, Аллагьас гьезухъе МасихӀ витӀизе вукӀиналда ва, чияр кверщелалдаса жалги хвасар гьарун, МасихӀ парччахӀлъун лъугьине вукӀиналда. Амма ГӀиса дуниялалде вачӀиналъул букӀана жеги тӀадегӀанаб мурад – мунагьалъулги хвалилги кверщелалдаса гӀалам хвасар гьаби.

«Инжилалде» гьоркьобе уна 27 тӀехь. ТӀоцебесеб ункъо тӀехьалда цӀар буго «Рохалил хабар». Гьел тӀухьдуз бицунеб буго ГӀисал гӀумруялъулги, гьесул муридазулги тушбабазулги, гӀадамазе гьес гьарурал насихӀатазулги, рихьизарурал мугӀжизатазулги, гьев хвеялъулги ва хваралъуса вахъиналъулги хӀакъалъулъ. Гьаб ункъабго тӀехь хъван буго ГӀисал ункъо муридас – Матфейица, Маркица, Лукаца ва Иоанница. Гьел рукӀана гьеб кинабго жидер беразда бихьарал яги бихьараз бицунеб рагӀарал гӀадамал. «Рохалил хабаралъул» ункъабго тӀехьалда батӀи-батӀияб рахъалдасан бицунеб буго ГӀисал гӀумруялъул хӀакъалъулъ. Цо-цо бакӀалда дандеккола ункъазго хъвараб жо, цо-цо бакӀаздайин абуни цоялъ цояб камиллъизабула.

Хваралъуса вахъинавун ГӀиса зобалазде восун аралдаса хадуб гьесул муридазул букӀараб гӀумруялъул бицунеб буго «Чапарзабазул ишал» абураб тӀехьалда. Гьеб хъвана цо «Рохалил хабаралъулги» авторлъун кколев Лукаца. Гьев вукӀана тӀехьалда рехсарал гӀемерисел лъугьа-бахъинал жиндир беразда рихьарав ва гьезулъ гӀахьаллъарав чи. «Чапарзабазул ишал» абураб тӀехьалда аслияб къагӀидаялъ бицунеб буго ГӀисал чапарзаби Пётрил ва Павелил хӀакъалъулъ. Бищунго цӀикӀкӀун гьев кӀиясго хӀаракат бахъана ГӀисал хӀакъалъулъ хабар тӀибитӀизабизе, гьесул хӀалкӀолъиялдалъун гьез рихьизаруна гӀемерал мугӀжизатал.

ГӀисаде иман лъуразухъе чапарзабаз кагътал хъвана, ГӀисаца бицунеб букӀараб гьезда бичӀчӀизабун, Аллагьасде руссарал гӀадамал кин хьвадизе кколелали насихӀатал гьарун. Нахъе цӀунун хутӀун бугеб гьединаб къоло цо кагъат «Инжилалъул» тӀехьалда лъун буго. «Чапарзабазул ишал» абураб тӀехьалъги гьел кагътазги нилъеда бицуна тӀоцере ГӀисада нахърилълъарал, доб заманаялда жидер хӀакъалъулъ христианалин абизе байбихьарал, гӀадамазул гӀумру кинаб букӀарабали.

«Инжилалъул» ахирисеб, къоло анкьабилеб, тӀехь ккола «Иоанние Аллагьас загьир гьарурал ишал». Гьеб тӀехьалда бицунеб буго дуниял ахирлъараб мехалда ккезе бугебщиналъул хӀакъалъулъ.

КӀиазарго соналъ цебего хъвараб «Инжилалда» ратула гьанжесеб гӀелалъул гӀадамазда ричӀчӀуларел бакӀал, жеги рагӀичӀел калимаби. Гьединлъидал тӀехьалъул ахиралда кьун буго ричӀчӀизе захӀматал рагӀабазе баян. ЦӀалдолесда гьенирго ратила тӀехьалда рицарал аслиял лъугьа-бахъинал ккарал бакӀазул картаби.

ЦӀализе бокьараб бакӀ батизе бигьалъиялъе Библиялъул текст ХIII гӀасруялда бутӀрузде бикьун букӀана, ХVI гӀасруялда щибаб бетӀер аятазде бикьун, гьезие номерал кьуна. МагӀарул цӀалдолезе бигьалъиялъе гӀисинал бутӀрул ратӀа гьарун, гьезиеги цӀарал кьун руго.

Библия таржама гьабиялъул институталъ 1996 соналда магӀарул мацӀалда басмаялде бахъана «Инжилалъул» цо бутӀалъун кколеб «Маркица бицараб Рохалил хабар». 2000 соналда цӀалдолезухъе щвана цоги тӀехь, гьелда жанир руго «Лукаца бицараб Рохалил хабар» ва «Чапарзабазул ишал». 2005 соналда бахъана «Сулайман аварагасул гӀакъилал рагӀаби» абураб тӀехьги. Гьеб ккола «НекӀсияб КъотӀиялъул» цо бутӀа.

«Инжил» таржама гьабиялъул иш рагӀалде бахъана Библия таржама гьабиялъул институталъул хӀалтӀухъабазулги, Библиялъул цолъарал обществабазул ва Дагъистаналъул гӀалимзабазулги гӀахьалаб хӀаракатчилъиялдалъун. Таржамаялда тӀад гьел хӀалтӀана 1990 – 2007 соназда. Гьаниб баркала кьезе бокьун буго гьаб тӀехь магӀарул мацӀалде буссинабиялъе квербакъи гьабураб Россиялъул гӀелмабазул академиялъул Дагъистаналъул гӀелмияб централъул МацӀалъул, литератураялъул ва искусствоялъул институталъе.

ТӀехь басмаялде бахъаразул хьул буго гьаб таржамаялъ магӀарул халкъалъул рухӀияб гӀумруялда жаниб цо бегьулеб бакӀ кквелин.

Библия таржама гьабиялъул институталъ авар мацӀалда басмаялде бахъизе хӀадур гьабулеб буго Библиялъул тӀоцебесеб тӀехь – «Байбихьи».

Библия таржама гьабиялъул институт

Тимофейихъе тӏоцебесеб кагъат

Тимофейихъе тӏоцебесеб кагъат

1. ЦеберагӀи

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

ЦеберагӀи

Тимофейихъе Павелил тӀоцебесеб кагъат

Тимофейихъе Павел чапарас битӀараб тӀоцебесеб кагъат буго гьаб. Тимофей гьавуна ГьитӀинаб Азиялъул Листра шагьаралда. Гьев вукӀана Павел чапарасул сапаразда гьесда аскӀоса кьуричӀев кумекчи. Павелица гьесда малъулеб буго иман лъуразул жамагӀаталъе нухмалъи кин гьабилебали. Хъвалеб буго цо хасаб балъгояб гӀелмуялъул кумекалдалъун гурони хвасарлъизе рес гьечӀин, кванил цо-цо нигӀматаздаса инкар гьабизе кколин ва ригьин гьабизе бегьуларин малъулел гьересинасихӀатчагӀаздаса нужго цӀунейилан.

1 бетӀер

Саламалъул рагӀаби

1^1Гьаб буго МасихӀ ГӀисал чапар Павелил кагъат. Нилъ хвасар гьарурав Аллагьасе ва нилъер хьул лъолев МасихӀ ГӀисае бокьана дун чапарлъун вукӀине. Кагъат хъвалеб буго+
2божи-иманалдалъун унго-унголъунги дие васлъун лъугьарав Тимофейиде.

Эмен – Аллагьасдасан ва нилъер ТӀадегӀанав МасихӀ ГӀисадасан рекъел, баркат ва гурхӀел насиблъаги дуе!+

ГьересинасихӀатчагӀаздаса цӀунизе ккела

3Дун Македониялде унаго дица дуда гьарана Эфесалда чӀайилан ва гӀадамал къосинарулел насихӀатал тӀокӀалъ гьаругейин абун цо-цо чагӀазда лъазабейилан, 4рукӀунарел-лъугьунарел жал рицунгейилан, анкьумумузул цӀарал рехсон заман инабугейилан. Гьеб сабаблъун гӀемер дагӀбаги ккола. Аллагьас нилъее бихьизабураб ва иманги лъун нилъеца гьабулеб бугеб ишалъе щибго пайда гьечӀо гьелъул+. 5Нилъеца гьедин малъулеб буго, ракӀ-ракӀалъулаб рокьиги, бацӀцӀадаб намусги, унго-унгояб божи-иманги цӀикӀкӀине бокьун+. 6Цо-цо чагӀазулъ гьеб хутӀун гьечӀо. Гьел машгъуллъун руго гӀадада ва гӀемер гаргадиялде+. 7Гьезие бокьун буго Мусал Къануналъул мугӀалимзабилъун рукӀине, амма лъаларо жидеца бицунелъул хӀакъикъат ва жидедагоги бичӀчӀуларо гьедин ракӀчӀун гӀадамазда лъазабулеб бугеб жоялъул магӀна.

8Нилъеда лъала Къанун лъикӀаб жо букӀин, битӀун пайда босулеб бугони+. 9Лъала къанунал ритӀухъго хьвадулезе гӀоло рахъулареблъиги. Гьел рахъун руго квешал ва мутӀигӀлъуларел, пасатал ва мунагьазукьа хӀинкъуларел, Аллагь какулел ва Аллагьасдаса ратӀалъарал, эбел-эмен чӀвалел гӀадамазе; чӀвадарухъабазе,+
10хъахӀбаял гӀадамазе цоцаздасан босадул лазат босулел бихьиназе, гӀадамал рикъулезе, жидерго гьаги хвезабун, гьересиго нугӀлъи гьабулезе ва битӀараб нухдаса гьетӀаралщиназе. 11БитӀараб нух ккола гьардарав Аллагьасул къудраталъул хӀакъалъулъ диде божилъи гьабураб Рохалил хабаралъул нух+.

Аллагьас Павелида цӀоб лъуна

12Дие къуват кьурав нилъер ТӀадегӀанав МасихӀ ГӀисае рецц! Гьес дун божизе бегьулевлъун рикӀкӀана ва жиндие хъулухъ гьабизе тӀадкъана дида –+
13цебе кидаялиго жив какарасда, жив хӀакъир гьавун, хадув лъугьарасда ва жив къварид гьавурасда. Доб кинабго дица дирго лъавукълъиялдалъун ва божунгутӀиялдалъун гьабулеб букӀиндал, гурхӀана дида Аллагь+. 14Нилъер ТӀадегӀанасул баркат гьарзалъана дие. МасихӀ ГӀисаде цолъидал божи-иманги рокьиги цӀикӀкӀана дир рекӀелъ+.

15Гьале нилъеца тӀубанго къабул гьаризе кколел хӀакъал рагӀаби: МасихӀ ГӀиса дуниялалде вачӀана мунагь-хӀакъалъул агьлу хвасар гьабизе ва гьале дунги вуго гьезда гьоркьоса бищунго кӀудияв мунагьчи+. 16Аллагьасе бокьана дида – бищунго цӀикӀкӀун мунагьал гьарурав чиясда – МасихӀ ГӀисаца цӀоб лъезе. Бокьана гьесде иман лъун, цӀияб гӀумру насиблъаразе дун мисаллъун лъугьине. Гьединлъидалин Аллагь дида гурхӀарав. 17Даимаб реццги цӀарги абадияв парччахӀасе – холарев-унарев, вихьуларев ва цохӀо вугев Аллагьасе! Амин.

18Тимофей, дир вас, цо кидаялиго дур хӀакъалъулъ Аллагьасдасан рещтӀарал рагӀабиги ракӀалде щун, гьадинаб тӀадкъай кьолеб буго дица дуе! Гьел рагӀабиги гӀадахъ росун вагъе, мун гӀадинав чи вагъизе кколеб куцалъ,+
19божи-иманалъул ва намус бацӀцӀалъиялъул ярагъги борчун. Цо-цо гӀадамаз гӀодобе рехун буго гьеб ярагъ, ва гьезул божи-иманалъул гамаги ралъдалъ гъанкъана. 20Гьединазда гьоркьор руго Гьименейги Александрги, дица гьел рехана илбисалъул ханлъиялде, Аллагь какулеб гӀамал тезабизелъун+.

2 бетӀер

ДугӀа кин гьабилебали насихӀат

2^1Гьеле гьедин, сундасаго цебе, дица гьарулеб буго: нужеца дугӀадулъ киналго рехсе, Аллагьасда гьаре гьезда тӀасалъугьайилан, гьезде баркат рещтӀинабейилан. ДугӀадулъ Аллагьасе реццги гьабе. 2ДугӀадулъ рехсе парччахӀзабиги киналго хӀакимзабиги. Гьедин гьабуни, нилъер гӀумру букӀина гӀодобе биччараб ва ракълилаб, муъминлъиги цӀикӀкӀараб, къадру-къимат борхараб. 3Гьеб буго нилъ хвасар гьарулев Аллагьасда цебе лъикӀаб ва гьев разилъулеб иш,+
4гьесие бокьун бугелъулха киналго гӀадамал хвасарлъизе ва хӀакъабщинаб лъаялде рачӀине+. 5-6Аллагь цо вуго, Аллагьасул ва инсанияталъул гьоркьохъанги цо Инсан вуго. Гьев ккола киназулго рецӀалие живго кьурав МасихӀ ГӀиса. Гьебги ккола Аллагьас хъвараб заманалда загьирлъараб гӀаламат!++
7Гьединлъидал Аллагьас дун витӀана божи-иманалъул ва хӀакъабщиналъул хӀакъалъулъ цогидал халкъазда бицине илчилъун, чапарлъун ва насихӀатчилъун. Дица гьереси бицунеб гьечӀо, дица битӀараб бицунеб буго!+

8Дие бокьун буго бихьиназ кидаго ва кибго гьари-дугӀаялъе кверал цере кквезе рацӀцӀадал къасдалгун, рекӀелъ ццин гьечӀого ва дагӀба-къец гьечӀого. 9Риччанте руччаби гӀадатго ретӀа-къан рукӀине, риччанте гьел берцинлъизе бацӀцӀадаб намусалъги лъикӀаб гӀамалалъги. БотӀрол рас къачӀаялъ, меседалъ ва жавгьар-якъуталъ, чӀухӀараб ратӀлица гуро гьел берцинлъизе кколел,+
10гьел берцинлъизе ккола Аллагьасе гӀибадат гьабулел руччабазда рекъолебщиналдалъун, ай лъикӀал ишаздалъун.

11Йиччанте чӀужугӀадан, юцӀцӀун чӀун, тӀубараб мутӀигӀлъигун, вагӀза-насихӀаталъухъ гӀенеккизе+. 12Дица чӀужугӀаданалъе изну кьоларо насихӀат гьабизе. Гьедин бихьиназда тӀад кверщел гьабизе бегьуларо гьелъ. ЙицӀцӀун чӀайилан абе!+
13ТӀоцеве Адам вижидалха, ХӀава цинги йижана+. 14Адам гуро къосинавурав, чӀужугӀадан къосинаюна. Гьелъ Аллагьасул амру тӀубазабичӀо+. 15Амма гьейги хвасарлъизе йиго лъимал гьаридал, гьайгьай, гьелъ гӀумру божи-имангун ва рокьигун, бацӀцӀадго ва цӀодорго тӀамулеб бугони.

3 бетӀер

Иман лъуразул агьлуялъул бутӀрулги кумекчагӀиги

3^1Гьале кьучӀаб калам: бетӀерлъи гьабизе ният-къасд ккей цӀакъ лъикӀаб иш буго+. 2Иман лъуразе бетӀерлъи гьабизе ккола багьана-гӀайиб чӀвазе бакӀ гьечӀого гӀумру гьабулев, цо нухалъ гурони чӀужу ячинчӀев, сабруяв, цӀодорав, гӀадлу-тадбир бугев, гьалбал хирияв, насихӀат гьабизе бажарулев чияс+. 3Гьев вукӀине бегьуларо гьекъолдухъан, вагъизе бокьулев чи. ВукӀине ккола хӀеренав, питна гьабуларев, гӀарцуда хадув лъугьунарев чи+. 4ВукӀине ккола рукъалъул агьлуялъе гӀадлу гьабизе кӀолев, гӀинтӀамулел ва сундулъго хӀурмат-къадру бугел лъималазул эмен. 5Жиндирго рукъалъул гӀадамазе гӀадлу гьабизе кӀоларев чиясда Аллагьасде иман лъуразул агьлуялъул тӀалаб гьабизе кӀвеладай? 6Гьев вукӀине бегьуларо цӀидасан иман лъуразда гьоркьоса чи, – гьев цӀакъго чӀухӀила, ва илбисалъе гӀадинаб гӀазабги хӀакълъила гьесие. 7Нилъер агьлуялда гъорлъ гьечӀезда гьоркьобги лъикӀаб цӀар-рецц букӀине ккола гьесие гьабулеб, гьечӀони – гӀадамаз кӀалухъ вахъила ва илбисалъул къорикье ккела+.

8Гьесул кумекчагӀиги рукӀине ккола къадру-къимат бугел, кьураб рагӀуе хисуларел, чагъир гӀемер гьекъоларел, хӀарамаб бечелъиялда хадур лъугьунарел,+
9цебе балъгояблъун букӀун, гьанже нилъее загьирлъараб божи-иманалдаса кьуруларел ва намус бацӀцӀадал гӀадамал. 10Гьезулги цебеккунго хӀалбихьизе ккола, ва гьезул щибниги квешлъи бихьичӀони, хъулухъ гьабизе тезе бегьула.

11Гьезул лъудбиги рукӀине ккола адаб-хӀурматалъе мустахӀикъал, мацӀ гьабуларел, гьекъолдуларел, сундулъго божилъи гьабизе бегьулел+. 12Гьел кумекчагӀиги рукӀине ккола цо нухалъ гурони чӀужу ячинчӀел ва лъималазеги рукъалъул гӀадамазеги гӀадлу кьезе лъалел. 13Жидеца хъулухъ лъикӀ гьабулеб бугилан гӀадамазда гьоркьоб къимат борхараз хӀинкъичӀого бицине бегьула МасихӀ ГӀисаде бугеб божи-иманалъул хӀакъалъулъ.

14КватӀичӀого духъе вачӀине рес ккелилан дир хьул бугониги, хъвалел руго дица гьал насихӀатал, 15нагагь дун вачӀине кватӀани, нужеда лъан букӀине Аллагьас тӀаса бищараб агьлуялда, ай абадияв-даимав Аллагьасде иман лъуразул агьлуялда гьоркьор кин хьвада-чӀвадилелали. Гьеб ккола хӀакъабщиналъул хӀубиги сангарги. 16Лъилниги щаклъи ккезе бегьуларо нилъер божи-иманалъулъ кӀудияб балъголъи букӀиналда.

Дов вуго инсанасул чорхолъ Аллагьас жив загьир гьавурав,

Илагьияб РухӀалъги жив ритӀухъ гьавурав,

Малаикзабаздаги жив вихьарав,

Халкъаздаги жиндир хӀакъалъулъ лъазабурав,

Дуниялалдаги жинда божарав,

Живги Аллагьасул къудраталдалъун зобалазде восун арав+.

4 бетӀер

Тимофейие гьарурал насихӀатал

4^1Илагьияб РухӀалъ якъинго бицунеб буго ахираб заманаялда цо-цо гӀадамал божи-иманалдаса руссинилан. Гьел руссина гьерсал рицунел жундузде, гьел нахърилълъина шайтӀабаз малъаралда+. 2Гьел къосинарила намусги яхӀги хӀатӀикь мерхьарал, ххвелал гьаризе гьунар бугел гьерсихъабаз. 3Гьез лъудби рачине гьукъула, цо-цо нигӀматал кваназе изну кьоларо – хӀакъабщиналда божулел ва гьеб лъалел гӀадамаз баркала кьун кваназе Аллагьас гьел нигӀматал рижун ругониги+. 4Аллагьас бижанщинаб жо лъикӀаб буго, баркала кьун кваналеб щибго жо нахъчӀвазе бегьуларо+. 5Гьеб хӀалаллъизабула Аллагьасул каламалъги нилъер дугӀаялъги+.

6Диналъул вацазда гьедин малъани, мун вукӀина МасихӀ ГӀисае хъулухъ гьабулев лъикӀав чилъун. Божи-иманалъул рагӀабазулги мун нахъвилълъарал лъикӀал насихӀатазулги дуе пайда бахун букӀин бихьила. 7Мун рикӀкӀад чӀа Аллагь рикӀкӀунарезул гьересиял ва херал руччабазул гӀадинал харбаздаса. Мунго ругьун гьаве хӀакъаб муъминлъиялъе+. 8Черх къвакӀизабиялъул пайда цо-цо мехалъ гурони букӀунаро, муъминлъиялъул пайдайин абуни кидаго букӀуна. Гьелъул пайда букӀина дуниялалдаги ахираталдаги. 9Гьел руго нилъеца къабул гьаризе кколел хӀакъал рагӀаби+. 10Гьелъие гӀололъидал нилъ гъеж гурун хӀалтӀулел ругел, къеркьолел ругел, абадияв-даимав Аллагьасде хьулги лъун. Гьес хвасар гьаруна киналго гӀадамал, хасго иман лъуралал+. 11Гьаб кинабго ракӀалда чӀезабун амру гьабе ва малъе гьезда.

12ГӀолохъанчи вугилан мунго гьез рикӀкӀинчӀого тезе чӀоге. Иман лъуразе мун мисаллъун вукӀа бицунеб рагӀулъги, гӀамал-хасияталъулъги, рокьиялъулъги, божи-иманалъулъги, вацӀцӀалъиялъул рахъалъги+. 13Дун гьениве вачӀинегӀан ТӀухьдул цӀалиялде, вагӀзабазде ва насихӀатазде машгъуллъе. 14Аллагьасдасан рещтӀаралда рекъон, иман лъуразул агьлуялъул бутӀруз, дугӀаги гьабун, тӀад кверги лъун тӀамураб мехалъ, Аллагьасул амруялдалъун дуе насиблъараб гьунаралдаса пайда босичӀого чӀоге+. 15Гьеб кинабго тӀадчӀун ва ракӀ-ракӀалъго гьабе. Цинги киназдаго бихьила дур иш цебетӀолеб букӀин. 16Дуца халккве дудаго хадубги дуца малъулелда хадубги. Гьеб ишалдаса кьурун гали тӀамуге, гьелдалъун дуца мунгоги духъ гӀенеккаралги хвасар гьарила.

5 бетӀер

Къоролруччабазул хӀакъалъулъ насихӀатал

5^1ГӀумруялъ дудаса цӀикӀкӀарав чиясе хъачӀго бадибчӀвай гьабуге, инсудехун гӀадин кӀалъан малъе гьесда. Дудаса гӀолохъанал гӀадамаздаги вацазда гӀадин кӀалъай+. 2ЦӀикӀкӀарал руччабаздехун кӀалъай эбелалдехун гӀадин, гӀолохъаназдехун кӀалъай яцазда гӀадин, намусги вацӀцӀалъиги цӀунун.

3ХӀакъикъаталдаги кумекалде хӀажатал къоролруччабазул тӀалаб-агъаз гьабе. 4Къоролалъул лъимал яги лъималазул лъимал ругони, риччанте гьел ругьунлъизе божи-иман лъидасаго цебе жидерго рукъалъул агьлуялда бихьизабизе, эбел-инсул ва кӀудабазул тӀалаб-агъаз гьабизе. Гьеб буго Аллагь разилъулеб гӀамал+. 5Кумекалде хӀажалъарай ва тӀалаб гьабизе чи гьечӀого хутӀарай къоролалъ, цохӀо Аллагьасде хьул лъун, къасиги къадги дугӀа гьабун, гьесдасан кумек гьарула. 6Амма жиндиего лазаталъе гӀоло гӀумру гьабулей йигей къоролай ккола чӀаго йикӀаго хварай гӀадан+.

7Гьаб кинабго тӀубазабизе тӀаме дуца гьел, гьезул гӀумруялда гӀайиб чӀвангутӀизе. 8ГӀагарлъиялъул, хасго рукъалъул агьлуялъул тӀалаб-агъаз гьабуларев чи божи-иманалдаса ватӀалъула ва иман лъечӀездасаги квешлъула.

9СияхӀалде росе лъабкъого сонги барал, цо нухалъ гурони росасеги инчӀел, къоролзаби. 10Гьел рукӀине ккола лъикӀал ишаздалъун машгьурлъарал, лъималазе тарбия кьурал, гьалбал рокьулел, диналъул вацазул хӀатӀал хӀурудаса чурулел, къварилъи ккарасе кумекалъе ратарал ва лъикӀалщинал ишал жидеца гьарулел рукӀарал руччаби+.

11ГӀолохъанал къоролруччаби сияхӀалде росуге. Жидерго гьава бергьун МасихӀидаса рикӀкӀалъараб мехалъ, росабазе ине бокьула гьезие, 12ва гьезда тӀаде ккола росасе инарилан букӀараб къотӀи хвеялъул гӀайиб. 13Гьединго гьел ругьунлъула хӀалтӀичӀого чӀезе ва цо авалалдаса цогидалде хьвадизе. КӀвахӀаллъарал гӀечӀого, гӀадамазда нахъасан гаргадизе ругьунлъула, чияр ишазде гьоркьоре лъугьуна, бицине рекъечӀебги бицуна+. 14Гьединлъидал дица гӀолохъанал къоролруччабазе гӀакълу кьолеб буго росабазе айилан, лъимал гьарейилан, рукъалъул магӀишаталде руссайилан ва тушманзабаз квешаб цӀар чӀвазе рукӀунгейилан+. 15Илбисалда нахърилълъун къосарал цо-цо къоролруччабиги ругелъулха.

16Диналъул яцалъул ругони къороллъун хутӀарал гӀагарал руччаби, биччанте гьезул тӀалаб-агъаз гьелъ гьабизе. Иман лъуразул агьлуялъе бигьалъила жалго цохӀо хутӀарал къоролруччабазе кумек гьабизе.

Иман лъуразул агьлуялъул бутӀрузул хӀакъалъулъ насихӀатал

17Иман лъуразул агьлуялъул ишал тӀуразарулезе, хасго вагӀза-насихӀаталъе хӀалтӀулезе, кӀиго бутӀаялъ цӀикӀкӀун кьезе ккела мухь+. 18ТӀухьдузда хъван бугелъулха: «Лал бокъунеб бугеб оцол кӀалалда таргьа баге» ва «ХӀалтӀухъан мухь кьезе мустахӀикъав вуго», – ян+. 19Иман лъуразул агьлуялъул бутӀрузда тӀасан бачӀараб гӀарза гӀадахъ босуге, гьеб битӀараб букӀин кӀиго яги лъабго нугӀас чӀезабичӀони. 20Мунагь гьабулел гӀадамалин абуни, тӀолабго агьлуялда цере къватӀир чӀвазаре, гьелъухъ балагьун цогидалги хӀинкъизе+.

21Аллагьасда, МасихӀ ГӀисада ва тӀаса рищарал малаикзабазда цебе дица дуда лъазабулеб буго гьал насихӀатазда рекъон хьвадейилан, щивниги ватӀа гьавугейилан, лъиениги тӀокӀлъи гьабугейилан. 22Щивниги хъулухъалъе вачине тӀад квер лъезе гӀедегӀуге. Цогидал гӀадамаз мунагьалъукье кколеб иш гьабулеб бугони, мун гьелда гьоркьов гӀахьаллъуге. Мунго вацӀцӀадго цӀуне+.

23Жибго лъим тӀокӀаб гьекъоге дуца, дагьа-дагьаб чагъир жубай, дур чехь унтараб бугелъул ва гӀемерисеб мехалъ мун лъикӀ гьечӀого вукӀунелъул+.

24Цо-цо чиясул мунагьал гьанжего рихьулел руго ва Аллагьасул судалде гьесда цере-цере унел руго. Цогидаз жидерго мунагьал хадур рехъерхъулел руго. 25Гьединго лъикӀал ишалги: цоял гьанжего рихьулел руго, цогидал рихьулел гьечӀо, амма кингоги гьел лъачӀого хутӀуларо.

6 бетӀер

Лагъзадерил хӀакъалъулъ насихӀатал

6^1Лагълъиялъул кьили гьодида бугез кӀвараб хӀалалъ хӀурмат гьабизе ккола жидерго бетӀергьабазул, – Аллагьги нилъер божи-иманги гӀадамаз какунгутӀизе+. 2Лагъзадерил бетӀергьабаз иман лъун бугониги, жал диналъул вацал ругилан лагъзадерица адаб рехизе бегьуларо. Дагьабги жигар бахъун хъулухъ гьабизе биччанте, гьез хъулухъ гьабулеб бугелъул иман лъурал ва Аллагьасе рокьулел гӀадамазе.

ГӀарцуде рокьи

Гьаб кинабго малъизе ва гьезул рекӀелъе лъугьинабизе ккола дуца!+
3Цо лъицаниги гьересинасихӀат гьабулеб бугони, нилъер ТӀадегӀанав ГӀиса МасихӀил хӀакъал рагӀабаздаса, унго-унголъун Аллагьасе гӀибадат гьабиялдаса щивниги кьурулев вугони,+
4гьев ккола чӀухӀи-пахрулъиялъул цӀурав ва щибго бичӀчӀуларев чи. ЖахӀдаги, кьалги, хьандейги, квешал щакдарабиги рижулеб дагӀба-рагӀиялде ва рагӀабазул магӀна сабаблъун къацандиялде бугеб хӀасраталъ унти ккезабун букӀуна гьединав чиясда+. 5Гьелдалъун бижула гӀаданиб нах гьечӀел ва хӀакъабщинаб жидехъа биларал гӀадамазул нахъаса къотӀи гьечӀеб къец. Гьезда ккола божи-иман бугин жалго бечелъиялъе баккараб ицц+.

6ХӀакъикъаталда божи-иман кӀудияб бечелъи буго гӀицӀго жидер бугеб жоялда ракӀ разилъизе лъалел гӀадамазе+. 7Нилъеца дуниялалде щибго босун бачӀунарелъулха ва гьаниса щибго цадахъ босизеги нилъеда кӀоларелъул. 8Квине квенги ретӀине ретӀелги бугони, гьелда разилъун рукӀина!+
9Бечелъизе бокьарал гӀадамал къосуна, гӀемерал гӀантал ва заралиял къасдазул къорикье ккола. Гьел къасдаз гӀадамал рехула гьел гъурулел ва хвезарулел карачалабалъе+. 10Киналго квешлъабазул аслу-кьучӀ ккола гӀарац бокьи. Руго гӀадамал гӀарцуда хадур лъугьунаго божи-иманалъул нухдаса тарарал ва гӀакъуба-къварилъабазул чӀораз рекӀеда ругъун лъезе биччарал.

11Амма мун, Аллагьасул лагъ, гьелдаса лъуте! Дуца тӀалаб гьабе ритӀухълъи, унго-унгояб муъминлъи, божи-иман, рокьи, къуркьунгутӀи, хӀеренлъи+. 12Божи-иманалъе гӀоло къеркье! ГӀемерал нугӀзабазда цебе дуца лъикӀаб къагӀидаялъ дурго божи-иманалъул бициндал, Аллагьас дуе насиблъизабуна абадияб гӀумру. Гьеб шапакъаталдаса махӀрумлъизе чӀоге!+
13Щибаб жо бижарав Аллагьасе гӀоло ва Понтий Пилатида цебе лъикӀаб къагӀидаялъ божи-иманалъул бицарав МасихӀ ГӀисаеги гӀоло гьарулеб буго дуда,+
14нилъер ТӀадегӀанав ГӀиса МасихӀ вачӀинегӀан ритӀухъго ва гӀайиб чӀвазе бакӀ гьечӀеб хӀалалъ тӀуразарейин Аллагьасул амруял абун. 15ЦӀараб болжалалда Аллагьас гьев загьир гьавила. ЦохӀо вугев ХӀакимас, парччахӀзабазулги ПарччахӀас, ханзабазулги Ханас – Гьардарав Аллагьас загьир гьавила+. 16ЦохӀо гьесие хвел гьечӀо, гьев вуго лъиданиги гӀагарлъизе кӀолареб Нуралъулъ. Гьев лъиданиги вихьичӀо ва вихьизе ресги гьечӀо. Абадияб реццги цӀарги гьесие. Амин.

Кагътил ахир

17Гьаб дуниялалда бечедго ругезда лъазабе гӀамал кӀодолъугеян ва хехго тӀаса унеб бечелъиялде хьул лъогейилан. Нилъ разилъизелъун къваригӀанщинаб гьарзаго кьолев Аллагьасде хьул лъейилан абе+. 18ЛъикӀлъи гьабизе тӀаме гьел, риччанте лъикӀал ишаздалъун бечелъизе. Риччанте квер биччарал рукӀине, цогидазе кьезе кидаго хӀадурал рукӀине+. 19Гьедин бакӀарейин абе жиндалъун унго-унгояб гӀумру насиблъулеб ва букӀинеселъул щулияб кьучӀлъун кколеб хазина.

20Дуде божилъи гьабун бугебщинаб цӀуне, Тимофей, дуца. Аллагь рикӀкӀунарезул чӀандахабаралдаса ва гӀадамаз гьересиго «лъай» абун цӀар лъуралда тӀасан дагӀбадиялдаса рикӀкӀалъе+. 21Гьеб лъай жиделъ бугилан чӀун, цо-цо гӀадамал божи-иманалъул нухдаса тарана.

Аллагьасул баркат лъеги нужеда!+

+ 1:1 Кол. 1:27

+ 1:2 Чап. 16:1, Филип. 2:22, 2 Тим. 1:2, 2 Ин. 1:3

+ 1:4 1 Тим. 4:7, 2 Тим. 4:4, Тит. 1:14, Тит. 3:9

+ 1:5 Рум. 12:9, 2 Тим. 2:22
+ 1:6 1 Тим. 6:21, Тит. 1:10
+ 1:8 Рум. 7:16
+ 1:9 Гал. 5:23
+ 1:11 Тит. 1:3
+ 1:12 Чап. 9:22, Филип. 4:13
+ 1:13 Чап. 8:3, Чап. 3:17
+ 1:14 Рум. 5:20

+ 1:15 1 Тим. 3:1, 1 Тим. 4:9, 2 Тим. 2:11, Тит. 3:8, Мат. 9:13, Мар. 2:17

+ 1:18 1 Тим. 4:14, 2 Кор. 10:4, 2 Тим. 2:2-4
+ 1:20 2 Тим. 2:17, 2 Тим. 4:14, 1 Кор. 5:5
+ 2:3 1 Тим. 5:4
+ 2:4 2 Пёт. 3:9, Тит. 1:2, Тит. 2:11
+ 2:5 Гал. 3:20
+ 2:6 Мат. 20:28, Тит. 1:3

+ 2:7 Чап. 9:15, Рум. 1:5, Гал. 1:15-16, Эф. 3:7-8, 2 Тим. 1:11, Рум. 9:1, 2 Кор. 11:10

+ 2:9 1 Пёт. 3:3-4
+ 2:11 Тит. 2:5
+ 2:12 1 Кор. 14:34
+ 2:13 Байб. 2:7, Байб. 2:22
+ 2:14 Байб. 3:6, Байб. 3:13, 2 Кор. 11:13
+ 3:1 1 Тим. 1:15, 2 Тим. 2:11, Тит. 3:8
+ 3:2 Тит. 1:6-9

+ 3:3 Тит. 3:2, Мат. 6:19, 1 Тим. 6:9, Жугь. 13:5

+ 3:7 2 Тим. 2:26
+ 3:8 Чап. 6:3, 1 Пёт. 5:2, Тит. 1:7
+ 3:11 Тит. 2:3

+ 3:16 Ин. 1:14, 1 Ин. 4:2, 2 Ин. 1:7, Жугь. 2:14, Мар. 16:19, Лук. 24:51, Чап. 1:9

+ 4:1 1 Ин. 2:18, 2 Тим. 3:1, 1 Ин. 4:6, Якъ. 3:15, 2 Пёт. 2:1, Иоанние Аллагьас загьир гьарурал ишал 2:24

+ 4:3 Рум. 14:2, Кол. 2:16, Кол. 2:21

+ 4:4 Байб. 1:31, Мар. 7:15-16, Чап. 10:15, Тит. 1:15

+ 4:5 Байб. 1:25
+ 4:7 1 Тим. 1:4, 2 Тим. 2:16
+ 4:9 1 Тим. 1:15, 2 Тим. 2:11, Тит. 3:8
+ 4:10 Филип. 1:30, Кол. 1:29

+ 4:12 Тит. 2:15, 1 Пёт. 5:3, Филип. 3:17, 2 Фес. 3:9, Тит. 2:7

+ 4:14 1 Тим. 1:18, Чап. 6:6, 1 Тим. 5:22, 2 Тим. 1:6

+ 5:1 Тит. 2:6

+ 5:4 1 Тим. 2:3

+ 5:6 Иоанние Аллагьас загьир гьарурал ишал 3:1

+ 5:10 Ин. 13:14, Чап. 9:36
+ 5:13 2 Фес. 3:11
+ 5:14 1 Кор. 7:9, Тит. 2:8
+ 5:17 Рум. 12:8, 1 Фес. 5:12
+ 5:18 1 Кор. 9:9, Лук. 10:7

+ 5:20 Гал. 2:14, 2 Тим. 4:2, Тит. 1:13, Тит. 2:15

+ 5:22 Чап. 6:6, 1 Тим. 4:14, 2 Тим. 1:6, 2 Пёт. 3:14, 1 Ин. 5:18, 2 Ин. 1:10, 1 Тим. 5:22

+ 5:23 ГӀакъилал рагӀаби 20:1, ГӀакъилал рагӀаби 23:20, ГӀакъилал рагӀаби 31:4, Эф. 5:18

+ 6:1 1 Пёт. 2:18, Эф. 6:5, Кол. 3:22, Тит. 2:9

+ 6:2 Филим. 1:16
+ 6:3 Рум. 16:17
+ 6:4 2 Тим. 2:14, 2 Тим. 2:23, Тит. 3:9
+ 6:5 2 Пёт. 2:3, Тит. 1:11
+ 6:6 Филип. 4:11
+ 6:8 ГӀакъилал рагӀаби 30:8

+ 6:9 ГӀакъилал рагӀаби 15:27, ГӀакъилал рагӀаби 23:4, Мат. 6:19, Лук. 12:15, Жугь. 13:5

+ 6:11 3 Пач. 17:21, 2 Тим. 3:17
+ 6:12 2 Тим. 4:7, Ягь. 1:3
+ 6:13 Лук. 3:1, Лук. 23:1, Чап. 3:13

+ 6:15 Иоанние Аллагьас загьир гьарурал ишал 17:14, Иоанние Аллагьас загьир гьарурал ишал 19:16, Ин. 1:18

+ 6:17 ГӀакъилал рагӀаби 23:5, ГӀакъилал рагӀаби 27:24

+ 6:18 Лук. 12:21, Рум. 12:13, Эф. 4:28
+ 6:20 2 Тим. 1:12, 2 Тим. 2:16
+ 6:21 1 Тим. 1:6

+ https://ibt.org.ru/ebook?id=AVR

РичӀчӀизе захӀматал рагӀабазе баян (Инжил)

РичӀчӀизе захӀматал рагӀабазе баян (Инжил)

1. А

2. Б

3. В

4. Г

5. ГЬ

6. ГӀ

7. Д

8. З

9. И

10. К

11. КЪ

12. Л

13. ЛЪ

14. М

15. Н

16. П

17. Р

18. С

19. Т

20. ТӀ

21. Ф

22. ХӀ

23. ЦӀ

24. Ч

25. Ш

26. Ю

27. Я

РИЧӀЧӀИЗЕ ЗАХӀМАТАЛ РАГӀАБАЗЕ БАЯН

Агриппа– Гьерод Агриппал вас. ГӀага-шагарго 53–93 соназда гьев вукӀана Палестинаялъул цо бутӀаялъул кверщелчи. Балагье Гьерод.

Адам– Аллагьас тӀоцеве вижарав инсан. Гьесдасан ва гьесул лъади ХӀавадасан лъугьана дуниялалда киналго гӀадамал. Аллагьасул амру тӀубазабичӀел ва гьелдалъун мунагь гьабурал тӀоцересел гӀадамал ккола Адамги ХӀаваги.

Асия– ГьитӀинаб Азиялда (гьанжесеб Турциялда) букӀараб Рималъул империялъул вилаят.

Ассарий– Рималда хӀалтӀулеб букӀараб гӀисинаб гӀарац, динаралъул 1/16 бутӀа.

Барас– черхалда ругънал лъугьун, инсанасул гьан туризабулеб цӀакъ квешаб ва захӀматаб унти. Барасалъ унтарал гӀадамал хъублъарал чагӀилъун рикӀкӀунаан Мусал къануналъ ва диналъул агьлуялда гъорлъе риччалароан.

Беэлзебул– жундузул бетӀер, илбис.

БилгӀам– Муса аварагасул заманаялда вукӀарав сихӀручи. ЖугьутӀазул тушбабилъун рукӀарал мугӀабиязул парччахӀ Балакица гьесда гьарана, сихӀруги гьабун, жугьутӀал хвезаризе вачӀайилан. Амма мугӀабиязухъе унаго нухда цо хӀикматаб хӀалкӀолъиялдалъун гьев чӀун хутӀана. Малаикас ва живго тӀад рекӀун вукӀараб хӀамица биччачӀо БилгӀамида Аллагь цо вукӀиналда божулеб жугьутӀазул халкъ хвезабизе. Амма хадусеб заманалда жугьутӀазда гьоркьор БилгӀамил хӀакъалъулъ тӀиритӀун рукӀана Аллагьасул диналъул тушман вукӀанин гьевилан харбал.

Бищунго кӀудияв кашиш– Иерусалималъул Мукъадасаб Рукъалъул бищунго кӀудияв кашиш вищулаан цо лъагӀалил болжалалда, ва гьес бетӀерлъи гьабулаан тӀадегӀанаб судалъе.

Бунямин– Якъуб аварагасул вас. Гьесдасан бачӀараб буго жугьутӀазул халкъалъул цо наслу.

Вавилон– гьанжесеб ГӀиракъалъул ракьалда букӀараб некӀсияб шагьар. Нилъер эраялде щвелелде 600 соналъ цебе вавилоналъулаз Ягьудия бахъун букӀана, щущазабун букӀана Иерусалим ва Мукъадасаб Рукъ. Ягьудиялъул гӀемерал гӀадамал 70 соналъ Вавилоналъул пачалихъалда асирлъуда хутӀана. «Инжилалъул» цо-цо бакӀазда «Вавилонлъун» рикӀкӀун буго, кидаялиго вавилоналъулалго гӀадин, батӀи-батӀиял мунагьазулъ къараб халкъалъ яшав гьабулеб букӀараб Рим.

Галилея– ГӀизраил пачалихъалъул севералда букӀараб ракь. ГӀиса МасихӀил заманаялда гьениб яшав гьабулеб букӀана жугьутӀаз ва цогидал халкъаз. Ягьудиялъул гӀадамаз галилеялдасел гӀад-хочӀие гьарулаан, гьел рикӀкӀунароан. Галилеялъул Назарет абураб гьитӀинабго шагьаралда кӀудияв гӀуна ГӀиса МасихӀ.

Гьабил– Адамилги ХӀавалги вас, Къабилил гьитӀинав вац. Къабилица Гьабил чӀвана гьесдехун ккараб жахӀда сабаблъун.

Гьарун– Муса аварагасул кӀудияв вац. НекӀсиял жугьутӀазе амруял Аллагьас Мусахъе кьураб мехалда, Гьарун тӀамуна гьес тӀоцевесев кашишлъун. Къануналъул бихьизабиялда рекъон, Гьарунил наслуялъул рукӀине кколаан киналго кашишзаби.

Гьерод– «Инжилалда» рехсон вуго гьеб цӀар бугев лъабго чи. «Матфейица бицараб Рохалил хабаралда» тӀоцеве рехсарав Гьерод вукӀана Ягьудиялъул парччахӀ. КӀиабизе рехсарав Гьерод Антипа вукӀана Галилеялъул хан (тӀоцевесев Гьеродил вас). «Чапарзабазул ишазда» 12-абилеб бетӀералда рехсарав Гьерод Агриппа вукӀана дов Гьерод Антипал вацасул вас, нилъер эраялъул тӀоцебесеб гӀасруялъул 41-абилеб соналъ Ягьудиялъул хан.

ГӀадамил Лъимер– жугьутӀазул мацӀалда гьелъул магӀна буго «инсан, гӀадан, чи». Даниял аварагасул ТӀехьалда рехсон буго МасихӀ вукӀине вугин ГӀадамил Лъимер. МасихӀ ГӀисацаги жиндирго хӀакъалъулъ абулеб буго жив ГӀадамил Лъимер вугилан.

Давуд– некӀсияб ГӀизраилалъул кӀудияв парччахӀ ва авараг. Гьес яшав гьабуна нилъер эраялде щвелелде анцӀабилеб гӀасруялда, ГӀиса МасихӀ гьавилелде азарго соналъ цебе.

Динар– Рималъул империялда хьвадулеб букӀараб гӀарцуда цӀар. Гьелъул къимат бащалъулаан цо къоялъ хӀалтӀун щолеб мухьалда.

Диниял гӀалимзаби– Мусал къанун рагӀа-ракьанде щун лъалел ва жугьутӀазда гьеб малъулел гӀадамал.

Диргьам– греказул гӀисинаб гӀарац, гӀага-шагарго гьеб бащалъулаан цо динаралда.

Забулон ва Нафталим– Якъуб аварагасул васал. Гьездасан рачӀарал руго ГӀизраилалъул северияб рахъалда, Галилеялъул хӀорил рагӀалда яшав гьабун рукӀарал жугьутӀазул кӀиго наслу.

Забур– 150 динияб кечӀалдасан гӀуцӀараб тӀехь. Гьезул гӀемерисел Давуд аварагас гьарураллъун рикӀкӀуна.

Зина– «Инжилалда» гьаб рагӀи кьун буго рос-лъади цоцазе хилиплъи абураб магӀнаялда.

Ибрагьим– гӀарабиязулги жугьутӀазулги умматалъул бетӀер, Аллагь цо вукӀиналде тӀоцеве кантӀарав авараг, ИсхӀакъ аварагасул эмен.

Илагьияб РухӀ– Аллагьасдасан бачӀунеб гӀадамал битӀараб нухде рачунеб гьел рацӀцӀалъизарулеб къуват. «Инжилалда» «Илагьияб РухӀ» живго Аллагьлъун рикӀкӀун буго.

Иляс– ГӀизраилалъул халкъалде витӀарав ва гьересиаллагьзабазе лагълъи гьабиялде данде къеркьарав кӀудияв авараг. Аллагьас гьев чӀагого зобалазде восана. ЖугьутӀал ралагьун чӀун рукӀана МасихӀ вачӀиналъул хабар бицине гьев ракьалде тӀадвуссиналъухъ.

ИсхӀакъ– жугьутӀазул умматалъул бетӀерлъун рикӀкӀунев авараг. Гьев вукӀана Ибрагьимилги Саратилги вас, ГӀисилги Якъубилги эмен.

Ишая– нилъер эраялде щвелелде анкьабилеб гӀасруялда Ягьудиялда вукӀарав кӀудияв авараг.

Кашиш– Иерусалималъул Мукъадасаб Рокъоб динияб хъулухъ гьабулев чи.

Къабил– Адамилги ХӀавалги цӀикӀкӀарав вас, Гьабилил вац. ЖахӀда ккун гьес жиндирго вац Гьабил чӀвана.

Къайсар– Рималъул парччахӀ, император.

Къанун– балагье: Мусал къанун.

КъотӀи– «Инжилалда» гьеб ккола тӀоцебе НухӀ аварагасулгун, хадуб Ибрагьим аварагасулгун, ахиралдаги, Муса авараг гьоркьов ккун, жугьутӀазул тӀолабго халкъалъулгун Аллагьас гьабураб «НекӀсияб къотӀи». ГӀисаца абулеб буго жиндир хвел кколин Аллагьасдаги гьесде иман лъураб халкъалдаги гьоркьоб «ЦӀияб къотӀиялъул» байбихьилъун.

Легион– Рималда 6000 рагъухъанасдасан гӀуцӀараб бо.

Лепта– бищунго гӀисинаб пахьул гӀарац, динаралъул 1/128 бутӀа.

Лъадалъ ччун рахъи– гьеб букӀана мунагьал чуризе ва кантӀун Аллагьасде руссине гьабулеб динияб гӀадат.

Магъало бакӀарулел чагӀи– Рималъул къайсарасул хазинаялъе халкъалъухъа магъало бакӀаризе тарал гӀадамал, гьединлъидал жугьутӀазе гьел рокьулароан; къайсарасе магъало бакӀариги рикӀкӀунаан хӀакъ батулеб ишлъун.

Мажусиял– гӀемерал «аллагьзабазде» иман лъурал ва Мусал къанун босичӀел гӀадамал.

МасихӀ (Христос)– Аллагьас витӀилин рагӀи кьун букӀарав абадияв ПарччахӀ.

Мукъадасаб рукъ– Иерусалималда букӀараб аслияб динияб рукъ (Храм, Байтулмукъадас). ГӀицӀго гьениб гурони къурбан хъвезе изну букӀинчӀо.

Муса– ГӀизраилалъул цӀакъго кӀудияв авараг. Гьес цевехъанлъи гьабуна Аллагьас ГӀизраилалъул халкъ Мисриялдаса къватӀибе бачунеб мехалда. Аллагьас Мусахъе кьуна Къанун.

Мусал къанун– Муса аварагасде Аллагьас рещтӀарал гӀемерал амруял ва жугьутӀаз чара гьечӀого цӀунизе кколел, гьезул гӀумруялъул киналго рахъал рихьизарулел гӀадатал.

НекӀсияб къотӀи– балагье: КъотӀи.

Ниневия– некӀсияб ва гучаб Ассирия пачалихъалъул тахшагьар. Юнус аварагасул хӀакъалъулъ тӀехьалда бицунеб буго, мунагьаздаса инкар гьабун ва рекӀекълъун, битӀараб нухде руссинчӀони, шагьар щущазабизе бугилан гьелъул халкъалда бицине Аллагьас гьев Ниневиялде витӀанин абун. Юнус аварагасул вагӀзаялъ Ниневиялъул халкъ кантӀизабуна, гьезул шагьарги щущазабичӀого хутӀана.

Пасха– Мисриялда лагълъиялде ккун рукӀарал жугьутӀал, Аллагьасул цӀоб лъун, зулмуялдаса тархъанлъараб заман ракӀалде щвезабун, щибаб соналъ ихдал гьез тӀобитӀулеб кӀудияб байрам.

Пилат Понтий– ГӀиса МасихӀил заманаялда Рималъул императорас Ягьудиялде витӀун вукӀарав сардар.

Рим– Италиялъул шагьар, кӀудияб империялъул тахшагьар. ГӀиса МасихӀил заманаялда гьеб империялде гьоркьоре унаан Средиземнияб ралъдал рагӀаллъабазда рукӀарал гӀемерал улкаби.

Саддукеял– жугьутӀазул бечедал гӀадамазги диниял бутӀрузги гӀуцӀараб цо хасаб мазгьабалъул гӀадамал. Гьез бетӀерлъи гьабулаан диниялги сиясиялги ишазе, тӀадегӀанаб судалда гьоркьорги гӀемерисел гьел рукӀунаан. Мусал къануналде гурони, гьесдаса хадур рахъарал цогидал аварагзабазул ТӀухьдузде иман лъолароан саддукеяз.

Самариял (Самариялъул халкъ)– Ягьудиялдаги Галилеялдаги гьоркьоб букӀараб Самария вилаяталъул гӀадамал. Гьел божулаан Аллагь цо вукӀиналда, амма жугьутӀазул къануналъул цо-цо рихьизариял къабул гьарулароан. Гьеб сабаблъун кӀиябго халкъалъул рагӀи дандеккунгутӀи букӀана, хӀатта цоцазда аскӀор гӀодор чӀун самариявги жугьутӀавги квана-гьекъей мунагьлъун рикӀкӀунаан.

Сарат– Ибрагьим аварагасул лъади. ХерлъизегӀан лъимер гьабичӀого хутӀун йикӀарай гьелъ, Аллагьасул хӀалкӀолъиялдалъун, Ибрагьимие вас – ИсхӀакъ гьавуна.

Сардар– жиндирго кверщаликь ругел вилаятазда Рималъул къайсарас тарав бетӀер.

Синагога– какал разе ва Таврат (Мусаде рещтӀараб тӀехь) цӀализе жугьутӀал данделъулеб рукъ.

Содом ва Гоморра– Аллагьасул ццин бахъун щущазарурал шагьарал. Гьел рукӀана Хвараб ралъдал рагӀалда.

Сулайман– Давуд аварагасул вас, кӀудияв гӀакъил, парччахӀ ва авараг. Иерусалималда Мукъадасаб Рукъ гьес бан букӀана.

Таврат– «НекӀсияб КъотӀиялъул» тӀоцебесеб щуго тӀехь. Тавратилан абула Мусал къануналдаги.

Талант– бацӀцӀадаб гӀарцул 30 кг – 6000 диргьам.

ТӀадегӀанаб суд– Иерусалималъул халкъалда гьоркьоб хӀукму къотӀулеб бищунго кӀудияб идара.

Фарисеял– Мусал къанунги умумузул гӀадатги цӀуниялъе цӀакъго хӀаракат бахъулел гӀадамаздасан Ягьудиялда гӀуцӀараб ва къадру-къимат цӀикӀкӀараб динияб мазгьабалъул гӀадамал.

ХӀава– дуниялалда тӀоцее йижарай чӀужугӀадан, Адамил лъади.

ЦӀияб къотӀи– балагье: КъотӀи.

Чапар– ГӀиса МасихӀил бищунго цересел 12 муридаздасан цояв. Чапарилан абулаан, ГӀисал амруялда рекъон, Рохалил хабар дуниялалда тӀибитӀизабизе тӀаде босарав бокьарав муридасдаги.

Шамат– Мусал къануналда рекъон, шамат къоялъ кинаб букӀаниги хӀалтӀи гьабизе гьукъула. ХӀалхьи-рахӀаталъе ва Аллагьасе тӀагӀаталъе кьураб къо бугилан рикӀкӀуна гьеб жугьутӀаз.

Юсуп– Якъуб аварагасул 12 васазул цояв. Вацаз гьев Мисриялде лагълъун вичана, амма гьенив Аллагьас кӀодо гьавун, тӀолабго Мисриялъул кверщелчилъун вахъана.

Ягьудия– Палестинаялъул югалда букӀараб пачалихъ. Гьелъул тахшагьар кколаан Иерусалим. ГӀиса МасихӀил заманаялда Рималъул кверщаликь букӀана гьеб. ТӀоцебе гьениб яшав гьабун рукӀана Якъубил вас Ягьудал наслуялъул жугьутӀал. Ягьудал наслуялъул вукӀана кӀудияв парччахӀ ва авараг Давудги Давудил кьибилалъул чи ГӀиса МасихӀги.

Якъуб– Ибрагьимил васасул – ИсхӀакъил – вас, ГӀисил вац. Якъубил 12 васасдасан лъугьун рукӀана жугьутӀазул халкъалъул анцӀила кӀиябго наслу.

Table of Contents

- Инжил: Тимофейихъе тӏоцебесеб кагъат

- Инжил

- ЦеберагӀи

- Тимофейихъе тӏоцебесеб кагъат

- ЦеберагӀи
- 1 бетӀер
- 2 бетӀер
- 3 бетӀер
- 4 бетӀер
- 5 бетӀер
- 6 бетӀер

- РичӀчӀизе захӀматал рагӀабазе баян (Инжил)

- Агриппа
- Адам
- Асия
- Ассарий
- Барас
- Беэлзебул
- БилгӀам
- Бищунго кӀудияв кашиш
- Бунямин
- Вавилон
- Галилея
- Гьабил
- Гьарун
- Гьерод
- ГӀадамил Лъимер
- Давуд
- Динар
- Диниял гӀалимзаби
- Диргьам
- Забулон ва Нафталим
- Забур
- Зина
- Ибрагьим
- Илагьияб РухӀ
- Иляс
- ИсхӀакъ
- Ишая
- Кашиш
- Къабил
- Къайсар
- Къанун
- КъотӀи
- Легион
- Лепта
- Лъадалъ ччун рахъи
- Магъало бакӀарулел чагӀи
- Мажусиял
- МасихӀ (Христос)
- Мукъадасаб рукъ
- Муса
- Мусал къанун
- НекӀсияб къотӀи
- Ниневия
- Пасха
- Пилат Понтий
- Рим
- Саддукеял
- Самариял (Самариялъул халкъ)
- Сарат
- Сардар
- Синагога
- Содом ва Гоморра
- Сулайман
- Таврат
- Талант
- ТӀадегӀанаб суд
- Фарисеял
- ХӀава
- ЦӀияб къотӀи
- Чапар
- Шамат
- Юсуп
- Ягьудия
- Якъуб